Vanuit VLOK-CI (Vlaamse Ouders van Kinderen met Cochleair Inplant) werd lange tijd geleden de vraag gesteld naar lessen Vlaamse Gebarentaal en Dovencultuur, zowel voor dove kinderen en jongeren als hun horende gezinsleden. Dove kinderen en jongeren, zeker geïmplanteerde kinderen en jongeren, zijn tegenwoordig immers veelal geïntegreerd in het reguliere onderwijs en hebben vaak weinig tot geen contact met Vlaamse Gebarentaal en de Dovencultuur. Dit wordt door hun ouders aangevoeld als een gemis. VLOK-CI benaderde hierover in eerste instantie Fevlado-Diversus, waarna het Vlaams GebarentaalCentrum aangesproken werd.
Na overleg werd beslist om tijdens het schooljaar 2008 – 2009 het volgende te organiseren:
- 10 ontmoetingsdagen voor dove kinderen (met en zonder CI) en hun gezinsleden, waarbij er één programma is voor de kinderen (dove kinderen en broers en zussen tussen 6 en 12 jaar) enerzijds en een afzonderlijk programma voor de ouders (en grootouders) anderzijds. Er wordt ook opvang voorzien voor kinderen jonger dan 6.
- een taalkamp Vlaamse Gebarentaal voor de kinderen.
Het project werd "VGT doe mee!" gedoopt. Voor de praktische organisatie, evenals voor het programma voor de volwassen familieleden tijdens de ontmoetingsdagen zouden Fevlado-Diversus en VLOK-CI instaan, voor de inhoudelijke uitwerking van de ontmoetingsdagen voor de kinderen en voor het taalkamp zou het Vlaams GebarentaalCentrum zorgen, evenals voor het opleiden van de kampbegeleiders. Er werd hiervoor één projectmedewerker aangeworven voor de periode van mei 2007-december 2007. Aanvankelijk was dit Eline Demey maar zij werd opgevolgd door Miek Van Bocxstaele.
Zowel voor de ontmoetingsdagen als voor het taalkamp is gekozen om op een heel speelse manier te werk te gaan. Zo wordt de kennismaking met zowel VGT als Dovencultuur laagdrempelig, en worden beide geassocieerd met plezier. Waar nu soms nog een negatief gevoel tegenover doofheid en VGT overheerst, wordt binnen dit project gestreefd naar het wegnemen van de angst voor het onbekende. Het is belangrijk dat de kinderen doofheid en visueel-gestuele communicatie leren associëren met positieve ervaringen. In dit opzicht is het contact met de Dove jongeren en jongvolwassenen - die zowel de ontmoetingsdagen als het taalkamp begeleiden - erg belangrijk. Voor vele deelnemende kinderen en jongeren gaat het ook hier om een eerste kennismaking.
Hoewel deze invalshoek (speelse benadering en inschakelen van Dove (jong)volwassenen) de basis vormt voor het programma zowel voor de ontmoetingsdagen als het taalkamp, is er voor beide toch een iets andere aanpak.
- De ontmoetingsdagen: Het programma voor een ontmoetingsdag is opgebouwd rond één centraal thema dat dicht bij de leefwereld van de kinderen ligt. Alle spelletjes en activiteiten hebben, elk op hun eigen manier, een talig element en zijn specifiek geselecteerd om één van de aspecten van de Vlaamse Gebarentaal te verwerven.
- Het taalkamp: Alvorens de opbouw en inhoud van het taalkamp uit te werken, was er contact met Roeland, een organisatie die een stevige ervaring heeft wat betreft de organisatie van taalkampen (Frans, Engels... ) voor kinderen en jongeren. Deze contacten zijn erg nuttig gebleken. Ook voor het taalkamp staan een speelse aanpak en contact met Dove jongeren centraal. Er zijn in de dagindeling wel echte “taallesjes” voorzien (3 per dag), maar ook die blijven heel speels. Er wordt bijvoorbeeld geen expliciete uitleg gegeven over de grammatica maar de verschillende grammaticale regels van VGT worden door de kinderen zelf ontdekt en al doende verworven.
Zoals reeds gesteld, gebeurt de begeleiding van zowel de ontmoetingsdagen (wat betreft het programma voor de Dove kinderen en hun broers en zussen, niet voor de gezinsleden) als het taalkamp door Dove VGT-gebaarders of horende moedertaalgebaarders. Van hen wordt dus verwacht dat zij als taalrolmodel fungeren. Bovendien zijn zij de geknipte personen om de vooroordelen omtrent doofheid en VGT te doorbreken. De 15 geselecteerde begeleiders zijn allemaal jongeren en jongvolwassenen die zeer Doofbewust zijn en fier zijn op hun taal. Door hun nog relatief jonge leeftijd staan ze niet zo ver van de kinderen af, wat alleen maar bevorderlijk kan zijn voor de vertrouwensband. Alvorens hun taak aan te vatten, gingen ze bovendien samen op vormingsweekend.
We kozen voor het KA van Dendermonde als locatie. Het taalkamp wordt georganiseerd in de herfstvakantie van 2008 (26 tot 31 oktober 2008), in de jeugdherberg van Huizingen. Het project kreeg een vervolg en ook in het schooljaar 2009 – 2010 gingen ontmoetingsdagen door. Voor meer informatie kan u hier terecht.